|
Ağrı İli, Türkiye´nin Doğu Anadolu Bölgesi´nde bulunan bir ildir. Adını, içinde bulunan Ağrı Dağı´ndan almıştır. 1834 yılında bucak, 1869 yılında ilçe olan Ağrı, 1927 yılında il olmuştur.Orta Asya´dan gelen kavimlerin Anadolu´ya girişleri sırasında Ağrı, bir geçiş oluşturmuş, dolayısıyla birçok medeniyete sahne olmuştur. Ancak bu medeniyetler Ağrı´yı bir giriş kapısı olarak gördüklerinden burada çok köklü bir uygarlık oluşturamamışlardır.Bölgede egemenlik kurdukları sanılan Hititler´in güçlerini yitirmeleri üzerine, M.Ö.1340-M.Ö.1200 tarihleri arasında Hurriler bölgeye yerleşmişlerdir. Hurriler krallık merkezi olan Urfa´dan uzak olan Ağrı´yı ellerinde tutamamışlardır.En köklü uygarlığı Urartular oluşturmuştur. Urartu´nun Van Gölü´nün kuzey ve kuzeydoğusundaki ülkeler üzerine, Kral İspuini ( M.Ö.825-M.Ö.810 ) döneminde seferler başlamış, Kral Menua (M.Ö. 810-M.Ö. 786 ) döneminde bu akınlar daha da ağırlık kazanmıştır. Kuzeye ve kuzeydoğuya giden yollar üzerinde inşa edilen kaleler, buraya yapılan seferlerin önceden planlandığını göstermektedir. Ağrı Dağı´nın yamaçlarında, Karakoyunlu ve Taşburun köylerinin arasında ele geçen bir Urartu yazıtı Kral Menua´nın bu bölgedeki egemenliğinin kesin kanıtıdır.M.Ö.712 yıllarında Kızılırmak boylarına kadar uzanan Kimmerler, Ağrı´da geçici de olsa bir hakimiyet kurmuşlardır. Medler (M.Ö.708-M.Ö.555) Asur Devleti´nin yıkılması ile birlikte bir yayılma sürecine girmiş, bunun sonucu olarakta Ağrı ve çevresini topraklarına katmışlardır. Medler´in yıkılması ile birlikte Persler; Büyük İskender´in Pers Kralı lll. Darius´u (M.Ö. 331) yenerek Anadolu´yu ele geçirdiği zamana kadar yaklaşık iki yüzyıl kadar bölgede yaşamışlardır. Büyük İskender´in ölümü üzerine oluşan boşluktan faydalanan Ermeniler bölgeyi ele geçirmişlerdir.
|