Tarih, toplumları, milletleri, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyetleri, kendi iç sorunlarını inceleyen bilim.Tarih tekrarlanamadığı için deney ve gözlem yöntemi kullanılamaz.

      Bu Makale Henüz Oylanmadı

Milli Mücadele ve Müdafaa-i Hukuk Hareketi, asıl olarak bağımsız bir Türk Devleti´nin son kez tarih sahnesine çıktığı devredir. Devletin kurucularının karşılaştıkları en önemli mesele silahlı olarak "düşman"a karşı verilen mücadele yanında siyasi olarak geçici kaydıyla açılan B.M.M. ve onun Hükümeti´nin kalıcı olması konusudur. Bu iise T.B.M.M.´nin ilk devresinde olabildiğince geniş ölçülerde bir rejim tartışması, bir demokratik ortam yaratmıştır. Müdafaa-i Hukuk Hareketi´nin başlangıçta amacı Kongrelerde deklere olunan, Meclislerde tasdiklenen amacı; anayasal-meşruti-monarşi çizgisinde bir siyasal modeli vatanla birlikte korumaktı. Bu amaç, Sevr´le birlikte M.Kemal Paşa´nın belirlediği yeni zemine; demokratik-lâik bir devlet oluşumuna yönelmesi meclis içerisinde M.kemal Paşa´nın liderliğindeki yenilikçiler ile Osmanlı´dan devralınan son siyasal modeli benimseyen gelenekçiler arasında bir mücadele ekseni doğurdu. Bu oluşum, Lozan´da elde edilen bağımsız bir devlet olma hakkının onaylandığı ikinci devre T.B.M.M.´nde de kendini kısa bir süre sonra buldu. Bu kez birinci devredeki "asıl gaye"nin amansız savunucusu bir muhalefet yerini, irade-i milliyye´yi vazgeçilmez dustur, demokratik hak ve talepleri sınırsız ölçülere benimseyen daha çok da iktidardaki siyasi iradenin otoritesini sınırlamayı amaçlayan bir muhalefete bırakmıştır. Kişilerden fikirlere kadar Cumhuriyet Taarihimizin ilk ciddi muhalefet hareketi ve onun iktidarla mücadelesini konu alan çalışmamız ağırlıklı olarak T.B.M.M. İstiklal Mahkemeleri dökümanlarına dayalı olarak hazırlanmış Türkiye´deki ilk çalışmadır. Beş bölüm ve bir ek´den oluşan çalışmanın bölüm başlıkları şu şekildedir. I.Bölüm: "Milli Mücadele´de Siyasi Rejim Meselesi". Bu bölümde Milli Mücadele´nin başlangıcından Kongrelerde aranan siyasi yaklaşımlar, Milli egemenliğe dayalı yeni model arayışları ve T.B.M.M. içinde ortaya çıkan gruplaşma ve fıkralaşmaya yöneliş sergilenmiştir. 2.Bölüm: "Terrakkiperver Cumhuriyet Fırkası"nın Kuruluşu". İkinci dönem T.B.M.M. ile başlayan bu bölüm, dönembaşı cereyan eden siyasi olaylar ve Cumhuriyetin ilanı ile halolunan rejim meselesini önce vermektedir. Bu bölümün sonu Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruluşu öncesi siyasi ortamı detaylı olarak aktarmaktadır. 3.Bölüm: "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası"nın Siyasi Hayata Girişi ve Yükselişi". Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası´nın siyasi kimliği, teşkilatlanışı ve iktidarla olan ilişkileri bu bölümde bulunmaktadır. 4.Bölüm: "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası´nın Kapatılışı". Kapatılma öncesi Ankara ve Şark İstiklal Mahkemelerinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası´yla alakalı görülen davalar mahkeme zabıtları ve belgelerine dayanılarak verilmektedir. Ayrıca bu bölümün sonunda Şeyh Sait İsyanı ve bu isyanla Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası´nın alakası araştırılmaktadır. Sonuç bir bölüm olarak ele alınmış ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası´nın "Kapatılma Sebepleri ve Sonrası" bu bölümde mütelâ edilmiştir.

Yazar & Kaynak

Eklenme Tarihi